بیست اصل خوانایی برای وب‌سایت فارسی
خوانایی، مؤدب‌ترین ویژگی یک سایت است: کسی درباره‌اش تعریف نمی‌کند، ولی غیبتش برای همه محسوس است. متن فارسی روی صفحه، جزئیات ظریفی دارد که اگر رعایت شوند، خواننده بدون اینکه بداند چرا، راحت‌تر می‌ماند. این فهرست، جمع‌بندی تجربه‌ی سال‌ها چیدن متن فارسی روی صفحه است — بیست اصل، دسته‌بندی‌شده در سه گروه.
صفحه و تایپ
- اندازه‌ی متن بدنه در دسکتاپ از ۱۶ پیکسل کمتر نشود؛ برای فارسی حتی ۱۷ یا ۱۸ اغلب بهتر است.
- ارتفاع خط حدود ۱٫۸ برابر اندازه‌ی فونت؛ حروف فارسی با دُم و سر، فضای عمودی بیشتری می‌خواهند.
- طول خط بین ۵۵ تا ۷۵ کاراکتر؛ خط بلندتر، چشم را در برگشت گم می‌کند.
- فونت بدنه از خانواده‌های استاندارد فارسی انتخاب شود و حداکثر دو خانواده در کل سایت استفاده شود.
- وزن خیلی نازک برای متن بدنه استفاده نشود؛ روی نمایشگرهای ارزان، حروف نازک می‌سوزند.
- تراز متن، راست‌به‌چپ؛ تراز justified فقط اگر با کشیدگی حساب‌شده حروف همراه باشد.
- اعداد داخل متن فارسی، فارسی باشند؛ استثنا: شماره‌های تماس و کدها.
ساختار و لحن
- تیترها زنجیره‌ای باشند: هر تیتر H2، وعده‌ی بخش خودش را کامل بدهد.
- پاراگراف‌ها حداکثر چهار خط در موبایل؛ بقیه به بند بعدی برود.
- لینک‌ها توصیفی باشند؛ «اینجا را ببینید» هیچ اطلاعاتی به خواننده و موتور جستجو نمی‌دهد.
- فهرست گلوله‌ای فقط وقتی به‌کار رود که محتوا واقعاً هم‌ارز باشد؛ فهرست‌سازی از متن‌های متفاوت، خواندن را سخت می‌کند.
- مراحل کار، همیشه شماره‌دار؛ ترتیب در دستورالعمل، خودِ محتواست.
- پُررنگ‌کردن اندک و هدفمند؛ صفحه‌ای که همه‌چیزش بولد است، هیچ‌چیزش بولد نیست.
- جمله‌های کوتاه و بلند با هم تناوب داشته باشند؛ ریختن جمله‌های هم‌اندازه، صدای ربات می‌دهد.
جزئیات آسان‌فراموش
- نیم‌فاصله در افعال و جمع‌های عربی: می‌شود، نه می شود؛ کتاب‌ها، نه کتاب ها.
- گیومه‌ی فارسی «» به‌جای گیومه‌ی لاتین.
- علامت‌های سؤال و تعجب فارسی (؟ و !) در متن فارسی.
- تاریخ‌ها شمسی و سازگار با بقیه‌ی صفحه؛ مخلوط‌کردن دو تقویم در یک صفحه، بی‌اعتمادی می‌سازد.
- فاصله‌ی یکنواخت پیش از نقطه‌ویرگول و ویرگول — هیچ.
- تست نهایی روی تلفن موبایل؛ بیشتر خواننده‌های واقعی همان‌جایند و همان‌جا قضاوت می‌کنند.
سه اشتباه پرهزینه
اشتباه اول، رنگ متن روشن روی پس‌زمینه‌ی روشن است — معمولاً به‌عنوان «سایه‌ی ظریف» برای متن ثانویه انتخاب می‌شود و نتیجه‌اش این است که همان متن ثانویه، که اغلب اطلاعات تماس و قیمت است، خوانده نمی‌شود. اشتباه دوم، تراز justified بدون تنظیم کشیدگی است؛ فاصله‌های عجیب بین کلمات، صفحه را مثل دندان‌های فاصله‌دار نشان می‌دهد. اشتباه سوم، استفاده از فونت‌های سنگین برای متن بدنه است؛ هر صفحه چند صد کیلوبایت فونت اضافه می‌بَرد و در شبکه‌ی موبایل، خواننده‌ای که می‌توانستید بماند، رفته است.
خوانایی هزینه‌ی تولید ندارد؛ هزینه‌ی توجه دارد. یک روز کار روی همین بیست اصل، از چند ماه تولید محتوا اثر بیشتری می‌گذارد — چون محتوای خوب در بسته‌بندی بد، همان است که خوانده نمی‌شود.
عضو تیم برندینو — تولید محتوا و استراتژی برند.
۰ دیدگاه